DİA’da İade Faturası Nasıl Kesilir? Adım Adım Rehber
İade faturası; satın alınan veya satılan bir malın tamamının ya da bir bölümünün geri verilmesi, yanlış gönderim, eksik veya hatalı ürün gibi durumlarda düzenlenir. DİA’da doğru iade türünü…
İade faturası; satın alınan veya satılan bir malın tamamının ya da bir bölümünün geri verilmesi, yanlış gönderim, eksik veya hatalı ürün gibi durumlarda düzenlenir. DİA’da doğru iade türünü seçerek işlem yapmak; stok, cari hesap, muhasebe ve e-Belge kayıtlarının birbiriyle uyumlu ilerlemesini sağlar.
İade faturası işleminden önce nelere dikkat edilmeli?
İşleme başlamadan önce iadenin yönünü ve dayanak belgesini netleştirin:
- Tedarikçiye ürün iade ediyorsanız: Alım İade faturası kullanılır.
- Müşteriniz size ürün iade ediyorsa: Perakende Satış İade veya Toptan Satış İade seçeneklerinden uygun olanı kullanılır.
- İade edilecek ürünlerin bağlı olduğu asıl faturanın numarası ve tarihi hazır olmalıdır.
- Cari hesap, stok kodu, miktar, birim fiyat ve KDV bilgileri kontrol edilmelidir.
- İşlemin e-Fatura, e-Arşiv veya kâğıt belge senaryosuna göre mali müşavirinizin yönlendirmesi dikkate alınmalıdır.
DİA’da iade faturası nasıl oluşturulur?
- DİA ana menüsünden Fatura modülüne girin.
- Fatura Listesi ekranını açın.
- Ekle seçeneğine tıklayın.
- İşlemin yönüne göre Alım > Alım İade, Satış > Perakende Satış İade veya Satış > Toptan Satış İade seçeneğini belirleyin.
Fatura Listesi ekranında Ekle menüsünden Alım > Alım İade seçeneğinin belirlenmesi. - Açılan faturada ilgili cari hesabı seçin.
- “İade ürünleri listeden seçmek ister misiniz?” uyarısı görüntülenirse Evet seçeneğini kullanın.
İade faturası açıldığında ürünlerin bağlı faturadan seçilmesini sağlayan uyarı ekranı. - Ayrıntılı fatura listesinden iadenin bağlı olduğu faturayı ve iade edilecek kalemleri seçin. DİA ekranında satırlar genellikle Space tuşuyla işaretlenip Seç düğmesiyle belgeye aktarılır.
- Tam iade yapılmıyorsa miktarları, fiyatları ve vergi bilgilerini gerçek iade işlemine göre düzenleyin.
- Kalem kolonlarından İade Fatura No ve İade Fatura Tarihi alanlarını görünür hâle getirin.
Kalem kolonlarından İade Fatura No ve İade Fatura Tarihi alanlarının görünür hâle getirilmesi. - Asıl fatura listeden seçildiyse bu alanlar otomatik gelebilir. Boş olmaları hâlinde asıl belgenin numarasını ve tarihini eksiksiz girin.
- Ödeme planını ve gerekli açıklamaları kontrol ettikten sonra faturayı kaydedin.
Gelen e-Fatura, Fatura Listesi’nde görünmüyorsa
İade edilecek malın alış faturası yalnızca e-Fatura gelen kutusunda bulunuyor ve henüz Fatura Listesi’ne aktarılmamış olabilir. Bu durumda:
- e-Fatura Gelen Kutusu ekranına girin.
- İlgili alış faturasını bulun ve satırı Space tuşuyla işaretleyin.
- Alt bölümden Mal Alım seçeneğini belirleyin.
- Faturaya Aktar > Aktar adımlarını uygulayın.
- Belge Fatura Listesi’ne geldikten sonra Alım İade işlemini yeniden başlatın.
Asıl fatura DİA’da kayıtlı değilse
Dayanak fatura sistemde bulunmuyorsa iade kalemleri manuel olarak eklenebilir. Bu durumda iadenin ilişkilendirileceği asıl faturanın belge numarası ve tarihi manuel girilmelidir. Stok, fiyat, vergi ve miktar bilgilerinin asıl belgeyle uyumlu olması özellikle önemlidir.
Kaydetmeden önce kontrol listesi
- Alım İade veya Satış İade türü doğru mu?
- Cari hesap doğru seçildi mi?
- İade edilen stoklar ve miktarlar gerçek işlemle uyumlu mu?
- Birim fiyat ve KDV bilgileri kontrol edildi mi?
- Asıl faturanın numarası ve tarihi girildi mi?
- Kısmi iadede yalnızca ilgili kalemler ve miktarlar mı seçildi?
- Ödeme planı ve cari hesap etkisi kontrol edildi mi?
- e-Belge gönderim senaryosu doğru mu?
Sık yapılan hatalar
Yanlış iade türünün seçilmesi
Tedarikçiye yapılan iadede Alım İade, müşteriden alınan iadede ise uygun Satış İade türü kullanılmalıdır. Yanlış seçim stok ve cari hareketlerin ters yönde oluşmasına neden olabilir.
Asıl fatura bilgilerinin boş bırakılması
İade Fatura No ve İade Fatura Tarihi alanları, işlemin dayanak belgeyle ilişkilendirilmesi açısından önemlidir. Otomatik gelmeyen bilgiler manuel olarak tamamlanmalıdır.
Gelen e-Faturanın alış faturasına aktarılmaması
Gelen kutusundaki belge Fatura Listesi’ne aktarılmadan listeden iade kalemi seçilemeyebilir. Önce belgeyi Mal Alım işlemiyle faturaya aktarın.
Kısmi iadede miktarların kontrol edilmemesi
Belgenin tamamı yerine yalnızca belirli ürünler iade ediliyorsa miktar, fiyat ve vergi değerlerini kaydetmeden önce yeniden kontrol edin.
Önemli not
e-Fatura iptali, ret süresi, gider pusulası ve tüketici iadeleri; belgenin türüne ve işlemin niteliğine göre farklı kurallara tabi olabilir. Bu rehber DİA’daki uygulama adımlarını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Vergisel ve hukuki uygulamalar için mali müşavirinizden güncel bilgi almanız önerilir.
Sorularınız için bize ulaşın
DİA kullanımı, eğitim ve destek ihtiyaçlarınız için ekibimizle doğrudan iletişime geçebilirsiniz.