Tevkifatlı Fatura Nedir, Nasıl Kesilir? DİA ile Adım Adım Rehber
Tevkifatlı fatura, hesaplanan katma değer vergisinin (KDV) belirlenen bölümünün alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesini sağlayan özel bir fatura türüdür. Özellikle belirli hizmet ve teslimlerde doğru tevkifat…
Tevkifatlı fatura, hesaplanan katma değer vergisinin (KDV) belirlenen bölümünün alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesini sağlayan özel bir fatura türüdür. Özellikle belirli hizmet ve teslimlerde doğru tevkifat kodunun, oranının ve fatura türünün seçilmesi; e-Fatura, muhasebe ve beyan süreçlerinin tutarlı ilerlemesi açısından önemlidir.
Tevkifat nedir?
Tevkifat, verginin tamamının veya bir bölümünün işlem sırasında kesilerek vergi sorumlusu tarafından beyan edilmesidir. KDV tevkifatında satıcının hesapladığı KDV, işlem türü ve alıcının niteliğine göre alıcı ile satıcı arasında paylaştırılır. Amaç, verginin güvenli ve zamanında tahsil edilmesini sağlamaktır.
Tevkifatlı fatura nedir?
Tevkifatlı fatura; tevkifat kapsamındaki mal veya hizmet satışında, hesaplanan KDV’nin ilgili oran kadar bölümünün alıcı tarafından kesildiğini gösteren belgedir. Normal faturadan farklı olarak e-Belge üzerinde tevkifat kodu, tevkifat oranı ve tevkif edilen KDV tutarı gibi alanlar bulunur.
Kısmi ve tam tevkifat arasındaki fark
Kısmi tevkifat
Hesaplanan KDV’nin mevzuatta belirlenen kısmı alıcı, kalan kısmı satıcı tarafından beyan edilir. 5/10, 7/10 ve 9/10 gibi oranlar kısmi tevkifat oranlarına örnektir. Kullanılacak oran işlem türüne göre belirlenir.
Tam tevkifat
Hesaplanan KDV’nin tamamı alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir. Tam tevkifatın uygulanacağı işlemler ayrıca mevzuatta düzenlenir; her teslim veya hizmet için tercih edilebilen serbest bir seçenek değildir.
Kimler KDV tevkifatı yapmakla sorumludur?
Tevkifat sorumluluğu yalnızca satıcıya veya yalnızca alıcıya bakılarak belirlenmez. İşlemin türü, alıcının mevzuatta sayılan gruplardan birinde bulunup bulunmadığı ve güncel KDV Genel Uygulama Tebliği birlikte değerlendirilmelidir. Kamu idareleri, belediyeler, bankalar, sigorta şirketleri, organize sanayi bölgeleri ve mevzuatta belirtilen diğer kuruluşlar bazı işlemlerde tevkifat yapmakla sorumlu olabilir.
Hangi işlemlerde tevkifat uygulanabilir?
Tevkifat kapsamı ve oranları mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. Yaygın örneklerden bazıları şunlardır:
- Yapım işleri ile bu işlerle birlikte sunulan mühendislik ve mimarlık hizmetleri
- Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri
- Makine, teçhizat ve demirbaşlara ilişkin bakım ve onarım hizmetleri
- Yemek servisi, taşıma ve özel güvenlik hizmetleri
- Danışmanlık, denetim ve yapı denetim hizmetleri
- Ticari reklam hizmetleri
- Mevzuatta belirtilen bazı ürün ve hammadde teslimleri
Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır. İşleminizin tevkifat kapsamında olup olmadığı ve uygulanacak kod/oran için mali müşavirinizin güncel değerlendirmesini esas alın.
Tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır?
KDV hariç işlem bedelinin 1.000 TL, KDV oranının %20 ve tevkifat oranının 5/10 olduğunu varsayalım:
- Mal veya hizmet bedeli: 1.000 TL
- Hesaplanan KDV: 1.000 × %20 = 200 TL
- Alıcının tevkif edeceği KDV: 200 × 5/10 = 100 TL
- Satıcının beyan edeceği KDV: 200 − 100 = 100 TL
- Alıcının satıcıya ödeyeceği toplam: 1.000 + 100 = 1.100 TL
Bu hesap yalnızca yöntemi göstermek amacıyla hazırlanmış örnektir. Gerçek işlemde KDV oranı, tevkifat kodu/oranı ve parasal sınır güncel mevzuata göre belirlenmelidir.
DİA’da tevkifatlı fatura nasıl kesilir?
- DİA’da Fatura modülünden yeni satış faturası oluşturun.
- İlgili cari hesabı, belge tarihini, senaryoyu ve satış kalemlerini seçin.
- e-Fatura veya e-Arşiv alanında belge tipini Tevkifat olarak belirleyin.
- Satırdaki mal veya hizmet için mevzuata uygun tevkifat kodunu ve oranını seçin.
- KDV oranını, matrahı, tevkif edilen KDV’yi ve alıcının satıcıya ödeyeceği genel toplamı kontrol edin.
- Faturadaki açıklama ve zorunlu alanları tamamlayın.
- Belgeyi kaydedip ön izlemesini kontrol ettikten sonra onaylayarak gönderin.
Tevkifat uygulamasında parasal sınır
Kısmi tevkifatta alt sınır sabit bir tutar olarak düşünülmemelidir. 1 Mart 2024 tarihinden itibaren sınır, işlemin yapıldığı yıl için Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen fatura düzenleme sınırına bağlanmıştır. Bu nedenle internette yer alan eski 1.000 TL veya 2.000 TL açıklamaları güncel işlemler için doğrudan kullanılmamalıdır. Aynı işlem, tevkifattan kaçınmak amacıyla birden fazla faturaya bölünemez.
Tevkifatlı faturanın iadesi nasıl düzenlenir?
Tevkifatlı işleme ilişkin iade belgesi hazırlanırken asıl faturadaki işlemle bağlantı kurulmalı; mal veya hizmet, KDV oranı, tevkifat kodu ve tevkifat oranı dikkatle kontrol edilmelidir. Tam veya kısmi iade durumuna göre miktar ve tutarlar gerçek iade kadar düzenlenmelidir. İade ve düzeltme süreçlerinin vergisel sonucu işleme göre değişebileceğinden mali müşavir onayı alınmalıdır.
Faturayı göndermeden önce kontrol listesi
- Alıcı ve satıcı bilgilerinin doğruluğu
- Fatura türünün “Tevkifat” olarak seçilmesi
- Mal veya hizmetin tevkifat kapsamında bulunması
- Güncel tevkifat kodu ve oranı
- KDV matrahı ve hesaplanan KDV
- Tevkif edilen ve satıcıya kalan KDV tutarları
- Genel toplam ve ödenecek tutar
- e-Fatura senaryosu ile zorunlu açıklamalar
Sıkça sorulan sorular
Tevkifatlı faturada KDV’yi kim öder?
Kısmi tevkifatta KDV’nin mevzuatta belirlenen bölümü alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla, kalan bölümü satıcı tarafından beyan edilir. Tam tevkifatta ise hesaplanan KDV’nin tamamı alıcı tarafından beyan edilir.
Her alıcıya tevkifatlı fatura kesilir mi?
Hayır. İşlem türü, alıcının statüsü ve mevzuattaki şartlar birlikte değerlendirilir. Yalnızca alıcının kamu kurumu olması veya işlemin hizmet olması tek başına yeterli olmayabilir.
Tevkifat oranını kim belirler?
Oran satıcı ile alıcının tercihine göre belirlenmez; KDV Genel Uygulama Tebliği ve ilgili güncel düzenlemeler esas alınır.
DİA hesaplamayı otomatik yapar mı?
Doğru tevkifat kodu, oranı ve KDV bilgileri seçildiğinde DİA ilgili tutarların hesaplanmasını kolaylaştırır. Buna rağmen belgenin mevzuata uygunluğunun kullanıcı ve mali müşavir tarafından kontrol edilmesi gerekir.
Kaynaklar ve önemli not
Bu rehber, DİA Yazılım’ın “Tevkifatlı Fatura Nedir? Nasıl Kesilir?” yazısı temel alınarak güncel uygulama notlarıyla özgün biçimde hazırlanmıştır. Güncel beyan yapısı için Gelir İdaresi Başkanlığı tevkifat uygulaması açıklamalarını inceleyebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; mali veya hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşlem öncesinde güncel mevzuatı ve mali müşavirinizin görüşünü esas alın.
Sorularınız için bize ulaşın
DİA kullanımı, eğitim ve destek ihtiyaçlarınız için ekibimizle doğrudan iletişime geçebilirsiniz.