Yatırım Teşvik Faturaları Nasıl Düzenlenir? DİA’da Adım Adım Rehber
Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki teslimlerde elektronik fatura düzeni 22 Aralık 2025 itibarıyla yeni senaryo, fatura tipi ve zorunlu alanlarla uygulanmaktadır. Bu rehberde e-Fatura ve e-Arşiv Fatura ayrımından DİA…
Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki teslimlerde elektronik fatura düzeni 22 Aralık 2025 itibarıyla yeni senaryo, fatura tipi ve zorunlu alanlarla uygulanmaktadır. Bu rehberde e-Fatura ve e-Arşiv Fatura ayrımından DİA stok kartı ayarlarına, sistem parametrelerinden dinamik alanlara ve XSLT kontrollerine kadar kaynak makaledeki bütün işlem adımları sırasıyla açıklanmaktadır.
1. e-Fatura ve e-Arşiv Faturada kullanılacak senaryolar
e-Fatura mükellefleri, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki faturalarında e-Fatura Yatırım Teşvik senaryosunu kullanır. Bu senaryo altında işlemin niteliğine göre SATIS, ISTISNA, TEVKIFAT, TEVKIFATIADE veya IADE tiplerinden biri seçilir.
e-Arşiv Fatura mükellefleri ise e-Arşiv Normal senaryosu altında YTBSATIS, YTBISTISNA, YTBTEVKIFAT, YTBTEVKIFATIADE veya YTBIADE fatura tipini kullanır.
| Belge | Senaryo | Fatura tipleri |
|---|---|---|
| e-Fatura | e-Fatura Yatırım Teşvik | SATIS, ISTISNA, TEVKIFAT, TEVKIFATIADE, IADE |
| e-Arşiv Fatura | e-Arşiv Normal | YTBSATIS, YTBISTISNA, YTBTEVKIFAT, YTBTEVKIFATIADE, YTBIADE |
2. Her malzeme satırında bulunması gereken harcama tipi
Yatırım teşvik faturasında yer alan her malzeme veya hizmet satırı aşağıdaki YTB harcama türlerinden biriyle eşleştirilmelidir:
- 01: Makine ve teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayrimaddi hakların satışı veya kiralanması.
- 02: İnşaat işlerine yönelik mal teslimleri ve hizmet ifaları.
- 03: Arsa ve arazi satışları.
- 04: Diğer yatırım harcamaları.
Belge genelinde ayrıca Yatırım Teşvik Belgesi numarası ile teşvik belgesi tarihi bulunmalıdır. Harcama türü 01 olan satırlarda makine adı, makine ID ve makine/teçhizat sıra numarası bilgileri de zorunludur.
3. İstisna faturalarında doğru istisna kodu
- 01 harcama türü için istisna faturası düzenleniyorsa 308 – 13/d Teşvikli Yatırım Mallarının Teslimi seçilir.
- 02 harcama türü için istisna faturası düzenleniyorsa 339 – İmalat Sanayi ile Turizme Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşlerine İlişkin Teslim ve Hizmetler seçilir.
4. Stok kartında YTB harcama türünün tanımlanması
DİA’da ilgili stok kartını açın ve Diğer sekmesine geçin. Yatırım Teşvik Fatura Bilgisi alanından stok için geçerli YTB harcama tipini seçin. Bu tanım, malzeme fatura satırına eklendiğinde doğru harcama kodunun oluşmasını sağlar.
5. YTB numarası ve belge tarihi sistem parametreleri
Fatura üst bilgisinde kullanılacak yatırım teşvik belgesi bilgileri aşağıdaki iki sistem parametresinden tanımlanır:
- efa.01.58: Yatırım Teşvik Faturası YTB No
- efa.01.59: Yatırım Teşvik Faturası Teşvik Belge Tarihi
6. Makine ve teçhizat bilgilerinin parametrelerle tanımlanması
01 kodlu makine/teçhizat, yazılım ve gayrimaddi hak kalemlerinde zorunlu olan üç bilgi şu parametrelerden alınır:
- efa.02.37: Makine Adı
- efa.02.38: Makine ID
- efa.02.39: Makine Teçhizat Sıra No
7. Dinamik alanların oluşturulması
YTB bilgileri her faturada veya her malzemede değişebileceği için ilgili parametrelerin dinamik alanlarla ilişkilendirilmesi gerekir. Dinamik alan tanımlarında veri tipi, kullanılacağı kart/fiş ve alan eşlemesi kaynak ekrandaki örneğe uygun biçimde yapılır.
Tanımlar tamamlandıktan sonra oluşturulan alanlar fatura ekranında kullanıcı tarafından doldurulabilecek şekilde görünür. Fatura kaydedilmeden önce YTB numarası, tarih ve makine bilgileri bu alanda tekrar kontrol edilmelidir.
8. İstisna faturası ve vazgeçilen KDV tutarı
e-Fatura Yatırım Teşvik / ISTISNA ile e-Arşiv Normal / YTBISTISNA belgelerinde, GİB teknik kılavuzundaki kurala göre Vazgeçilen KDV Tutarı oluşturulur.
e-Arşiv faturada da YTB istisna tipi seçilerek aynı teknik bilginin belge XML’ine aktarılması sağlanır.
9. XSLT tasarımının güncel olması zorunludur
Yatırım teşvik istisna faturalarında kullanılan XSLT tasarımı yeni teknik alanları desteklemelidir. Güncel olmayan tasarımla gönderim yapılmaya çalışılırsa DİA uyarı verir ve belge gönderilemez.
10. Dip toplamlarında KDV bilgisinin gösterilmemesi
e-Fatura ve e-Arşiv XSLT tasarımlarında yatırım teşvik istisnasına ait KDV değerlerinin dip toplam tablosunda görünmemesi için tasarım koşulları güncellenmelidir. Aşağıdaki örnekler e-Fatura ve e-Arşiv tasarımındaki ilgili alanları gösterir.
11. Fatura satırlarında KDV bilgisinin gösterilmemesi
Aynı kapsamda fatura satırlarındaki KDV oranı ve KDV tutarı alanlarının görünürlüğü de XSLT içinde kontrol edilmelidir. Yatırım teşvik istisna tiplerinde bu alanların görsele taşınmaması için ilgili satır koşulları düzenlenir.
12. Güncellenmiş fatura görseli örnekleri
XSLT koşulları tamamlandığında e-Fatura ve e-Arşiv görsellerinde yatırım teşvik istisna yapısı aşağıdaki örneklere benzer şekilde görüntülenir.
13. Gönderim öncesi son kontrol
- Mükellefin e-Fatura veya e-Arşiv durumu kontrol edildi mi?
- Belgeye uygun senaryo ve fatura tipi seçildi mi?
- Her malzeme satırında 01, 02, 03 veya 04 harcama tipi var mı?
- YTB numarası ve teşvik belgesi tarihi doğru mu?
- 01 kodlu satırlarda makine adı, makine ID ve sıra numarası dolu mu?
- İstisna faturasında 308 veya 339 kodu işleme uygun biçimde seçildi mi?
- Dinamik alan değerleri doğru belgeye ait mi?
- XSLT güncel mi ve KDV görünürlük koşulları tanımlı mı?
- Ön izleme ve XML kontrolü tamamlandı mı?
Kaynaklar
- DİA Akademi – Yatırım Teşvik Faturaları Nasıl Düzenlenir?
- GİB – Yatırım Teşvik Kapsamında Yapılan Teslimlere İlişkin Fatura Teknik Kılavuzu
Sorularınız için bize ulaşın
DİA kullanımı, eğitim ve destek ihtiyaçlarınız için ekibimizle doğrudan iletişime geçebilirsiniz.